Συναγερμός από τις βάναυσες δολοφονίες γυναικών στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων

0
17

Ένας άνδρας στη Βοσνία σκότωσε τη γυναίκα του και μετέδωσε ζωντανά τη δολοφονία στο Instagram. Στη γειτονική Σερβία, 27 γυναίκες σκοτώθηκαν σε επιθέσεις με βάση το φύλο φέτος, παρά τις προσπάθειες για ευαισθητοποίηση και αναστροφή της τάσης. Ακτιβιστές στο Κοσσυφοπέδιο λένε ότι η βία κατά των γυναικών εκεί είναι εθνικό πρόβλημα.

Σε όλα τα Δυτικά Βαλκάνια, οι γυναίκες παρενοχλούνται, βιάζονται, ξυλοκοπούνται και δολοφονούνται, συχνά από τους συντρόφους τους και ενώ καταγγέλλουν επανειλημμένα τη βία στις αρχές. Η περιοχή είναι συντηρητική, με παράδοση αιώνων ανδρικής κυριαρχίας, αλλά το πρόβλημα αυξήθηκε μετά τους πολέμους της δεκαετίας του 1990 και τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις που επιμένουν μετά το τέλος των συγκρούσεων.

Σε απάντηση, ομάδες γυναικών στην περιοχή έχουν οργανώσει διαδηλώσεις για να τραβήξουν την προσοχή του κοινού και να απαιτήσουν δράση. Έχουν δημιουργήσει γραμμές βοήθειας και καταφύγια για γυναίκες. Ωστόσο, οι ακτιβιστές κατηγορούν τις αρχές ότι δεν ενήργησαν πιο αποφασιστικά για την προστασία των γυναικών και την αντιμετώπιση της κουλτούρας ατιμωρησίας που επικρατεί.

Το κοινό στη Βοσνία και στην ευρύτερη περιοχή συγκλονίστηκε τον Αύγουστο, όταν μια γυναίκα στην πόλη Gradacac της βορειοανατολικής Βοσνίας πυροβολήθηκε στο κεφάλι από τον πρώην σύντροφό της, σε ένα ζωντανό βίντεο στο Instagram.

Η δολοφονία ήταν «τόσο φρικτή και τόσο τραγική» που σου «ανοίγει τα μάτια», είπε η Γιαντράνκα Μιλίσεβιτς, από την ομάδα Cure (Girls).

Στα Δυτικά Βαλκάνια, οι περισσότερες χώρες έχουν ψηφίσει νόμους και κανονισμούς για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, αλλά η εφαρμογή παραμένει ασυνάρτητη, λένε ακτιβιστές.

Η Βοσνία, για παράδειγμα, ήταν μεταξύ των πρώτων χωρών που επικύρωσαν τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη βία κατά των γυναικών, αλλά το πρόβλημα έχει αυξηθεί από τότε, είπε ο Milicevic.

«Η βία κατά των γυναικών και η ενδοοικογενειακή βία είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Υπάρχουν παντού, αλλά η απάντηση του κράτους στη βία είναι το βασικό ζήτημα», δήλωσε η Βάνια Μακάνοβιτς, από το Αυτόνομο Κέντρο Γυναικών στη Σερβία. «Δυστυχώς, αυτό που βλέπουμε εδώ (στα Βαλκάνια) είναι ότι η βία εγκρίνεται. Είναι ένα μοντέλο συμπεριφοράς που δεν καταδικάζεται επαρκώς δημόσια».

«Έχουμε υπογράψει όλες τις σχετικές διεθνείς διακηρύξεις, ψηφίσματα και συμβάσεις, αλλά η εφαρμογή τους είναι αμφισβητήσιμη», είπε ο Μιλίσεβιτς. «Πάρα πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να αντιλαμβάνονται την (οικογενειακή) βία ως ένα ιδιωτικό ζήτημα, μια ιδιωτική υπόθεση μεταξύ δύο ανθρώπων. Δεν καταλαβαίνουν ότι είναι κοινωνικό πρόβλημα».

Οι παρατηρητές αναφέρουν τις επιεικείς ποινές της Βοσνίας για βία και δολοφονίες γυναικών ως ένα από τα βασικά προβλήματα. Μια έκθεση του 2022 από το GREVIO, ένα όργανο εμπειρογνωμόνων που παρακολουθεί την εφαρμογή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, ανέφερε ότι τέτοιες δικαστικές πρακτικές τροφοδοτούν ένα «αίσθημα ατιμωρησίας» που αισθάνονται έντονα τόσο οι δράστες όσο και τα θύματά τους.

Μόνο μία φορά καταδικάστηκε ένας δολοφόνος σε ανώτατη ποινή 40 ετών σε μια υπόθεση όπου μια γυναίκα ήταν θύμα, είπε ο Μιλίσεβιτς. Συνολικά 65 γυναίκες έχουν σκοτωθεί τα τελευταία 10 χρόνια και πέντε έχουν επιζήσει από απόπειρες δολοφονίας στη χώρα των 3,3 εκατομμυρίων κατοίκων, σύμφωνα με τοπικά στοιχεία.